ប្រាសាទព្រះវិហារ ជាសម្បត្តិ​វប្បធម៌ និងធម្មជាតិ​ដ៏​សម្បូរ

0
936

ខេត្តព្រះវិហារ​៖ ដែលជា​ប់​ជាមួយ​ព្រំដែន​ថៃ និង​ឡាវ​ភាគ​ខាងជើង ជា​កន្លែង​ដែលមាន​ប្រាសាទ​គួរអោយ​ចាប់ចិត្ត​ចំនួន​បី​ក្នុង​សម័យអង្គរ​គឺ ប្រាសាទព្រះវិហារ ប្រាសាទ​កោះ​កេរ និង​ប្រាសាទព្រះខ័ន​កំពង់ស្វាយ​។ ទីនេះ​ក៏​ជា​ជម្រក​សហគមន៍​ជាច្រើន​នៃ​ជនជាតិ​កុលសម្ព័ន្ធ​តំបន់ភ្នំ​។​ កោះ​កេរ្ដិ៍​ធ្លាប់ជា​រាជធានី​របស់ រាជា​ធិ​រាជ​ខ្មែរ​ស្ដេច​ជ័យ​វរ្ម័នទី​៤​ដែល​បាន​កសាង​ទីក្រុង​នេះ​ក្នុង​ឆ្នាំ ៩២១​។

ផ្នែក​ខ្លះ​នៃ​ប្រាសាទ​ត្រូវបាន​កប់​បាត់ទៅ​ក្នុងព្រៃ​ដែល​មិនអាច​ធ្វើ ដំណើរ​ទៅបាន​។ ប្រាសាទព្រះវិហារ​ជា​កន្លែង​ពិសេស​បំផុត​របស់​ខេត្ត​នេះ​។​ ប្រាសាទព្រះវិហារ ត្រូវបាន​កសាងឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ជូន​ព្រះ​សិវៈ ហើយ​មាន​ទីតាំង​នៅលើ​គែម​តំបន់​ខ្ពង់រាប​ដែល​គ្រប់គ្រង​វាលរាប​ប្រទេស កម្ពុជា​។


ប្រាសាទ​នេះ​កសាងឡើង​ដោយមាន​ព្រះវិហារ​ជា​ស៊េរី​ដែល​ភ្ជាប់​គ្នា​ដោយ ប្រព័ន្ធ​នៃ​កម្រាល​ថ្ម និង​ជណ្ដើរ​ដែលមាន​បណ្ដោយ​ចំណោត​ជាង​៨០០​ម៉ែត្រ និង​មាន​កាលបរិច្ឆេទ​នៅ​ពាក់កណ្ដាល​ទីមួយ​នៃ​សតវត្សរ៍​ទី​១១ ។ ទោះបីជា​យ៉ាងណា សំណង់​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នេះ​អាចមាន​តាំងពី​សតវត្សរ៍​ទី​៩ នៅពេលដែល​អាស្រម​ត្រូវបាន​រកឃើញ​។ កន្លែង​នេះ​ត្រូវបាន​រក្សាទុក​ពិសេស​បំផុត ពិសេស​ដោយ​អាស្រ័យ​ទៅតាម​ទីតាំង​ដាច់ស្រយាល​។ មាន​ភាពមិនធម្មតា​មួយ​សម្រាប់​គុណភាព​នៃ​ស្ថាបត្យកម្ម​របស់​វា ដែល​ប្រើប្រាស់​បរិស្ថាន​ធម្មជាតិ​និង​តួនាទី​សាសនា​របស់​ប្រាសាទ ក៏ដូចជា​គុណភាព​មិនធម្មតា​នៃ​ការតុបតែង​ដោយ​ចម្លាក់​ថ្ម​។​

​ស្ថាបត្យកម្ម​សំណង់​តែមួយគត់​នៃ​ស៊េរី របស់​ព្រះវិហារ ស៊េរី​ដែល​ភ្ជាប់​គ្នា​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​នៃ​កម្រាល​ថ្ម និង​ជណ្ដើរ​ដែលមាន​បណ្ដោយ​ចំណោត​ជាង​៨០០​ម៉ែត្រ ប្រាសាទ​នេះ​ជា​ស្នាដៃឯក​ពិសេស​មួយ​របស់​ស្ថាបត្យកម្ម​ខ្មែរ​តាមរយៈ​ប្លង់ ការតុបតែង និង​ទំនាក់ទំនង​រវាង​បរិស្ថាន​ទស្សនីយភាព​ទេសភាព​។ ពិតជា​មាន​ភាព​បរិសុទ្ធ​ទាំង​ក្នុង​ប្លង់​និង​ភាព​លម្អិត​នៃ​ការតុបតែង​។​​ ​ព្រះខ័ន​កំពង់ស្វាយ ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ប្រាសាទ​បាកាន ជា​សំណង់​នៃ​ដែលមាន​មាត្រដ្ឋាន​ធំ​សម្បើម​បំផុត​ដែលមាន​ទីតាំងនៅ​ជ្រុង និរតី​នៃ​ខេត្តព្រះវិហារ​។ ប្រាសាទ​នេះ​គ្របដណ្ដប់​លើ​ផ្ទៃដី​៤​ដង​ធំ​ជាង​ប្រាសាទអង្គរវត្ត​ដែលមាន បារាយណ៍​ប្រវែង​៣​គីឡូម៉ែត្រ និង​មាន​ប៉ម​ប្រាសាទ​ជាច្រើន ឬ​ប្រាសាទ​នៅក្នុង​បរិវេណ​នោះ​។ ប្រាសាទ​នេះ​ពុំ​ត្រូវបាន​គេ​ស្គាល់​ច្បាស់ និង​កម្រ​មាន​គេ​ទៅ​ទស្សនា​ណាស់ ហើយ​ប្រាសាទ​នេះ​ត្រូវ​ទទួលរង​ការ​លួច​ប្លន់​យ៉ាងខ្លាំង​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ កន្លងមកនេះ​។​

តាមរយៈ​ការប្រឹងប្រែង​យ៉ាងខ្លាំង​របស់ រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្រោម​ការដឹកនាំ​ដ៏​វ័យឆ្លាត និង​គតិបណ្ឌិត​របស់​សម្ដេច​អគ្គមហាសេនាបតី​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា ប្រាសាទព្រះវិហារ​ត្រូវបាន​ចុះបញ្ជី​និង​ប្រកាស​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ពិភពលោក​ដោយ អង្គការ UNESCO នៅ​ថ្ងៃទី ៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០០៨ ។